Σήμερα, σε αυτές τις σχολικές τάξεις που βλέπουμε σε ηλεκτρονικές σελίδες και κανάλια, κυριαρχεί η συζήτηση για τα κρούσματα της πανδημίας. Ωστόσο, μέσα σε αυτούς τους ίδιους χώρους, οι μαθητές μιας άλλης εποχής που αντιμετώπιζαν και εκείνοι τα δικά τους προβλήματα-πολλά από αυτά συνεχίζουν να απασχολούν και τους σύγχρονους μαθητές- έβρισκαν τη συνισταμένη στις διαφορετικές τους απόψεις και οργάνωναν τον αγώνα τους για ένα καλύτερο σχολείο.

Φέτος, συμπληρώνονται 48 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 και το ιστορικό ενδιαφέρον μας στρέφεται στην επταετή δικτατορία και γενικότερα στη δεκαετία του 1960.  

Το σθένος αυτής της νεολαίας καλλιέργησε την ελπίδα ότι οι μαζικοί αγώνες που έχουν ως πυξίδα τους τις δημοκρατικές αρχές μπορούν να ανατρέψουν κάθε αυταρχικό σχεδιασμό που ταπεινώνει τον πολίτη και καταργεί την έννοια της οργανωμένης κοινωνίας. Με την υπέρβασή της, απέδειξε ότι η πραγματική δύναμη βρίσκεται στο μυαλό και στην καρδιά του ανθρώπου που, όταν βαπτίζεται στα νερά της αλληλεγγύης, γίνεται συνάνθρωπος. Η εμπειρία της ζωής τους δεν ήταν μεγάλη, αλλά η ωριμότητα που έδειξαν στις συλλογικές τους διεκδικήσεις επιβεβαίωσε ότι δεν έχει σημασία πάντα πόσες φορές είδες την ανατολή του ηλίου, αλλά πόσες φορές σκέφτηκες πως μαζί με αυτήν έρχεται και η δύση του.

Μαζί με το φοιτητικό κίνημα πορεύτηκε και το μαθητικό κίνημα. Το τελευταίο είχε δώσει δείγματα γραφής πριν από την επιβολή της δικτατορίας του 1967. Αυτά τα δείγματα εντοπίζονται και στην Καλλιθέα μας. Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο του 1967, στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων του Δημοτικού Συμβουλίου για το πρόγραμμα του εορτασμού της 25ης Μαρτίου, ορίστηκε ομιλητής ο Λεωνίδας Μαλαχίας. Οι διοικητές των τμημάτων τάξης και ασφάλειας της εποχής ξεκαθάρισαν στον Δήμαρχο ότι δεν πρόκειται να ανεχτούν την ομιλία του Προέδρου. Πράγματι, την επόμενη μέρα και σύμφωνα με την εισήγηση του Δημάρχου στις 27 Μαρτίου, μια ισχυρή αστυνομική δύναμη περικύκλωσε τους αιρετούς και κατέλαβε το μικρόφωνο. Αυτές οι ενέργειες είχαν ως αποτέλεσμα την αποχώρηση των αυτοδιοικητικών από την εκκλησία (Μουρουγκλού, 2006:241).

Τηλεγραφήματα συμπαράστασης κατέφθασαν από τις οργανωμένες συλλογικότητες των εργαζομένων. Ανάμεσα σε αυτά τα μηνύματα στήριξης, ξεχώρισε η έγγραφη διαμαρτυρία του Συλλόγου Εργαζομένων Μαθητών Μέσης Εκπαίδευσης. Μέσα στο νυχτερινό Γυμνάσιο της Καλλιθέας, είχε εμπεδωθεί η ανάγκη για μια ενεργή μορφωτική και πολιτιστική δραστηριότητα από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 (Μουρουγκλού, 2006:242). 

 

Ο Σύλλογος Εργαζοµένων Μαθητών Μέσης Εκπαίδευσης (ΣΕΜΜΕ) συγκροτήθηκε το 1962 και εξέφρασε τα αιτήµατα των εργαζόµενων µαθητών που φοιτούσαν σε νυχτερινά σχολεία. Συµµετείχε στις µεγάλεςκινητοποιήσεις των µαθητών και φοιτητών της δεκαετίας του ΄60 έχοντας ως βασικά αιτήµατα την κατάργηση των διδάκτρων, την µείωση των ωρών εργασίας και του χρόνου φοίτησης και την αναβάθµιση της εκπαίδευσης. Ο Σύλλογος εξέδιδε την εφηµερίδα Μαθητική(https://greekarchivesinventory.gak.gr/index.php/u-213).

Έτσι, και οι μαθητές της Καλλιθέας πήραν θέση για την αντιδημοκρατική αυτή συμπεριφορά και ανέδειξαν και άλλα τέτοια «κρούσματα» που αντιμετώπισαν και οι ίδιοι στη δική τους σχολική πραγματικότητα. Μέσα από την αρθρογραφία τους στη Μαθητική, στηλίτευαν όλες τις ελλείψεις του εκπαιδευτικού συστήματος και διεκδικούσαν προγράμματα σπουδών με προοδευτικό πρόσημο που θα έδιναν τη δυνατότητα και σε μαθητές που είχαν γνωρίσει τον σκληρό κόσμο της εργασίας από την τρυφερή τους ηλικία να ονειρευτούν ένα καλύτερο μέλλον.

Παρατίθεται ένα φύλλο της εφημερίδας τους που βρίσκεται χρονικά πολύ κοντά στα προαναφερθέντα γεγονότα. Η ανάγνωση των άρθρων του σκιαγραφεί μια γενιά νέων ανθρώπων με συγκροτημένη σκέψη και άποψη που γνωρίζουν να αναδεικνύουν τα προβλήματα της τάξης τους και να αναλύουν την πραγματικότηταπου τους περιβάλλει με κριτική σκέψη. Επίσης, είναι φανερή η πρόθεσή τους να συμπορευτούν με τους φοιτητές και να συνδέσουν τα αιτήματά τους με τα αντίστοιχα των φοιτητών, ώστε να αρθρωθεί ένας ενιαίος λόγος για τη δημόσια παιδεία εκείνης της εποχής.

Οι αγωνιζόμενοι μαθητές της Καλλιθέας και κάθε γωνιάς της χώρας πίστευαν στην αξία της δημοκρατίας που στηρίζεται στην εκφορά του δημόσιου λόγου με επιχειρήματα, που επιτρέπει σε κάθε πνεύμα να εξελίσσεται και να μην ανακόπτεται από τα πενιχρά οικονομικά του μέσα και που προκαλεί κάθε άνθρωπο να αναλάβει τις υποχρεώσεις του πολίτη και να αγωνιστεί για τα δικαιώματά του. Ήταν, λοιπόν, αναμενόμενη και η στάση τους απέναντι στους φοιτητές του 1973. Μαζί με αυτούς συνυπέγραψαν με τα έργα τους τους στίχους του Αλέκου Παναγούλη.

Γέλια ζωῆς

Χαρὲς μακρυνές

Σκέψεις ἀγάπης

Στιγμὲς φωτεινές

Ἐλπίδες θρεμμένες

Πίστης δουλειά

Μνήμες κρυμμένες

Πόνου Φωτιά

Λεύτερη σκέψη

Δοῦλο κορμί

Θλιμμένη ὄψη

Χαρούμενη ὁρμὴ

Τέτοιο σημάδι

Ἀγώνα ἀδελφός

Τώρα σκοτάδι

Αὔριο φῶς

(http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/alekos_panagoulis_poems.htm)

Δρ. Αγγελική Αθανασακοπούλου

Comments are closed.